ENR 1.6  Usluge i postupci nadzora
ATS surveillance services and procedures

1. PRIMARNI RADAR

1. PRIMARY RADAR

1.1 Radarska usluga je integralni deo sistema ATC u FIR/UIR BEOGRAD.

1.1 Radar service is an integral part of the ATC system within BEOGRAD FIR/UIR.

Podaci dobijeni sa radara će se u pružanju usluge kontrole letenja koristiti do maksimalnog obima praktičnosti, zavisno od prostora radarskog prekrivanja, stepena tehničke pouzdanosti rada radara, sistema za obradu radarskih podataka, radarskih pokazivača, sredstava veze i sl.

Radar derived information will be used in the provision of air traffic control service to the maximum extent practicable, depending on radar coverage, technical reliability of radar operation, radar data processing system, radar displays, radio communication, etc.

1.2 Dopunske usluge

1.2 Supplementary services

NIL

NIL

1.3 Primena usluge radarske kontrole

1.3 The application of radar control service

1.3.1 Usluge radarske kontrole se primenjuju u skladu sa odredbama ICAO Doc 4444 PANS-ATM/501.

1.3.1 Radar control service is applied in accordance with the provisions of ICAO Doc 4444 PANS-ATM/501.

1.3.2 Za pružanje usluga radarske kontrole letenja koriste se podaci sa sledećih radarskih stanica:

1.3.2 For provision of radar ATC service, radar derived information are used from the following radar stations:

a) PSR/Mod S stanica na Kovioni, pozicija 443523N 0203300E, domet PSR 60 NM, domet mod S 200 NM;

a) PSR/Mode S station at Koviona, position 443523N 0203300E, PSR range 60 NM, mode S range 200 NM;

b) Mod S stanica na Koševcu, pozicija 450948N 0201109E, domet mod S 200 NM;

b) Mode S station at Koševac, position 450948N 0201109E, mode S range 200 NM;

c) MSSR stanica na Kopaoniku, pozicija 431601N 0204939E, domet MSSR 256 NM;

c) MSSR station at Kopaonik, position 431601N 0204939E, MSSR range 256 NM;

d) PSR/Mod S stanica na Murtenici, pozicija 433522N 0194733E, domet PSR 80 NM, domet mod S 256 NM;

d) PSR/Mode S station at Murtenica, position 433522N 0194733E, PSR range 80 NM, mode S range 256 NM;

e) PSR/Mod S stanica na Srpskoj Gori, pozicija 422246N 0191326E, domet PSR 60 NM, domet mod S 200 NM;

e) PSR/Mode S station at Srpska Gora, position 422246N 0191326E, PSR range 60 NM, mode S range 200 NM;

f) Mod S stanica Manastur – Rumunija, pozicija 460024N 0210812E, domet mod S 220 NM;

f) Mode S station Manastur – Romania, position 460024N 0210812E, mode S range 220 NM;

g) MSSR stanica Sofija TAR – Bugarska, pozicija 424132N 0232426E, domet MSSR 200 NM;

g) MSSR station Sofia TAR – Bulgaria, position 424132N 0232426E, MSSR range 200 NM;

h) Mod S stanica Vitoša – Bugarska, pozicija 423345N 0231709E, domet mod S 256 NM;

h) Mode S station Vitosha – Bulgaria, position 423345N 0231709E, mode S range 256 NM;

i) MSSR stanica Banjski Rid – Makedonija, pozicija 415734N 0213831E, domet MSSR 200 NM;

i) MSSR station Banjski Rid – Macedonia, position 415734N 0213831E, MSSR range 200 NM;

j) Mod S stanica Jahorina – Bosna i Hercegovina, pozicija 434333N 0183306E, domet mod S 256 NM;

j) Mode S station Jahorina – Bosnia and Herzegovina, position 434333N 0183306E, mode S range 256 NM;

k) MSSR stanica Porto Romano – Albanija, pozicija 412154N 0192522E, domet MSSR 150 NM.

k) MSSR station Porto Romano – Albania, position 412154N 0192522E, MSSR range 150 NM.

1.3.3 U vršenju poslova kontrole letenja podatke dobijene sa radara koriste:

  1. CKL BEOGRAD („BEOGRAD RADAR“); i

  2. AKL PODGORICA („PODGORICA RADAR“), iznad objavljenih minimalnih apsolutnih visina za vektorisanje (videti AD 2 LYPG 4.7–1/2) do FL 145 u TMA PODGORICA.

1.3.3 Radar derived information in the provision of air traffic control service will be used by:

  1. BEOGRAD ATCC (“BEOGRAD RADAR”); and

  2. PODGORICA ATSU (“PODGORICA RADAR”), above the published minimum altitude for vectoring (see AD 2 LYPG 4.7–1/2) to FL 145 within PODGORICA TMA.

1.3.4 Radarska kontrola letenja uključuje:

  1. radarsko razdvajanje saobraćaja u dolasku, odlasku i na vazdušnim putevima/rutama;

  2. radarsko praćenje saobraćaja u dolasku, odlasku i na vazdušnim putevima/rutama radi pribavljanja informacija o značajnijim odstupanjima od normalnih putanja leta;

  3. radarsko vektorisanje;

  4. pomoć vazduhoplovima u nuždi;

  5. upozorenja i informacije o poziciji u odnosu na druge vazduhoplove za koje se smatra da mogu da prouzrokuju opasnost;

  6. informisanje radi pružanja pomoći vazduhoplovima pri navigaciji;

  7. informacije o osmotrenim meteorološkim pojavama.

1.3.4 Radar control service includes:

  1. radar separation of arriving, departing and en-route traffic;

  2. radar monitoring of arriving, departing and en-route traffic to provide information on any significant deviation from flight path;

  3. radar vectoring;

  4. assistance of aircraft in emergency;

  5. warnings and position information on other aircraft considered to constitute a hazard;

  6. information to assist in the navigation of aircraft;

  7. information on observed weather.

1.3.5 Radarsko razdvajanje

1.3.5 Radar separation

Minimalno horizontalno radarsko razdvajanje je 5 NM.

Minimum horizontal radar separation is 5 NM.

1.4 Postupci pri otkazu radara i otkazu radio-veze

1.4 Radar and radio failure procedures

1.4.1 Otkaz radara

1.4.1 Radar failure

U slučaju otkaza radara, instrukcije će biti izdate da bi se uspostavile neradarske norme razdvajanja. Primenjuju se postupci iz ICAO Doc 4444 PANS-ATM/501.

In the event of radar failure, instructions will be issued to restore non-radar standard separation. The provisions of ICAO Doc 4444 PANS-ATM/501 are applied.

1.4.2 Otkaz radio-veze

1.4.2 Radio failure

Čim je ustanovljeno da je dvostrana radio-veza prekinuta, ATC će održavati razdvajanje između vazduhoplova sa otkazom veze i drugih vazduhoplova na osnovu pretpostavke da će se let vazduhoplova izvršavati u skladu sa tačkama 1.4.2.1 ili 1.4.2.2.

As soon as it is known that two-way communication has failed, ATC shall maintain separation between the aircraft having the communication failure and other aircraft based on the assumption that the aircraft will operate in accordance with items 1.4.2.1 or 1.4.2.2.

1.4.2.1 Vizuelni meteorološki uslovi (VMC)

1.4.2.1 Visual meteorological conditions (VMC)

Izuzev navedenog u tački 1.4.2.2.1, let u kontrolisanom vazdušnom prostoru kod koga je došlo do otkaza radio-veze u VMC mora da:

  1. podesi transponder na kod 7600;

  2. nastavi da leti u VMC;

  3. sleti na najbliži pogodan aerodrom; i

  4. prijavi vreme svog dolaska na najekspeditivniji način nadležnoj jedinici ATS.

Except as provided for in item 1.4.2.2.1, flight in controlled airspace experiencing communication failure in VMC shall:

  1. set transponder to Code 7600;

  2. continue to fly in VMC;

  3. land at the nearest suitable aerodrome; and

  4. report its arrival time by the most expeditious means to the appropriate ATS unit.

1.4.2.2 Instrumentalni meteorološki uslovi (IMC)

1.4.2.2 Instrument meteorological conditions (IMC)

1.4.2.2.1 IFR let u kontrolisanom vazdušnom prostoru, kod koga je došlo do otkaza radio-veze u IMC ili kome se ne čini izvodljiv nastavak u skladu sa tačkom 1.4.2.1, mora da:

1.4.2.2.1 IFR flight in controlled airspace, experiencing communication failure in IMC, or where it does not appear feasible to continue in accordance with item 1.4.2.1 shall:

a) podesi transponder na kod 7600;

a) set transponder to Code 7600;

b) u periodu od 7 minuta zadrži poslednju dodeljenu brzinu i nivo leta ili minimalnu apsolutnu visinu leta, ukoliko je minimalna apsolutna visina leta veća od poslednjeg dodeljenog nivoa leta. Period od 7 minuta počinje:

b) maintain for a period of 7 minutes the last assigned speed and level or the minimum flight altitude, if the minimum flight altitude is higher than the last assigned level. The period of 7 minutes commences:

1. za letove duž rute bez obaveznih tačaka javljanja ili kada je dobijena instrukcija za izostavljanje izveštaja o poziciji:

1. if operating on a route without compulsory reporting points or if instructions have been received to omit position reports:

  • kada je dostignut poslednji dodeljeni nivo leta ili minimalna apsolutna visina, ili

  • kada je transponder podešen na kod 7600,

    šta je od toga kasnije, ili

  • at the time the last assigned level or minimum flight altitude is reached, or

  • at the time the transponder is set to Code 7600,

    whichever is later, or

2. za letove duž rute sa obaveznim tačkama javljanja i kada nije dobijena instrukcija za izostavljanje izveštaja o poziciji:

2. if operating on a route with compulsory reporting points and no instruction to omit position reports has been received:

  • kada je dostignut poslednji dodeljeni nivo leta ili minimalna apsolutna visina, ili

  • prethodno prijavljeno pilotovo procenjeno vreme dolaska iznad obavezne tačke javljanja, ili

  • u vreme propuštenog izveštaja o poziciji iznad obavezne tačke javljanja,

    šta je od toga kasnije.

  • at the time the last assigned level or minimum flight altitude is reached, or

  • at the previously reported pilot estimate for the compulsory reporting point, or

  • at the time of a failed report of position over a compulsory reporting point,

    whichever is later.

Napomena: Period od 7 minuta se zahteva radi obezbeđenja neophodnih mera kontrole letenja i koordinacije.

Note: The period of 7 minutes is to allow the necessary air traffic control and coordination measures.

c) zatim da podesi nivo leta i brzinu u skladu sa popunjenim planom leta;

c) thereafter, adjust level and speed in accordance with the filed flight plan;

Napomena: Što se tiče izmena nivoa leta i brzine, koristiće se popunjeni plan leta onako kako je pilot ili odgovarajući predstavnik popunio sa ATS jedinicom ne uključujući naknadne izmene.

Note: With regard to changes to levels and speed, the filed flight plan, which is the flight plan as filed with an ATS unit by the pilot or a designated representative without any subsequent changes, will be used.

d) ako je radarski vektorisan ili leti bočno koristeći RNAV bez definisanog ograničenja, mora da nastavi najkraćim putem kako bi se vratio na rutu iz plana leta najkasnije do sledeće značajne tačke, uzimajući u obzir primenljivu minimalnu apsolutnu visinu;

d) if being radar vectored or proceeding offset according to RNAV without a specified limit, proceed in the most direct manner possible to rejoin the current flight plan route no later than the next significant point, taking into consideration the applicable minimum flight altitude;

Napomena: Što se tiče rute kojom će se leteti ili vremena započinjanja snižavanja ka dolazećem aerodromu, koristiće se važeći plan leta u koji su uključene izmene, ako postoje, prouzrokovane kasnijim instrukcijama.

Note: With regard to the route to be flown or the time to begin descent to the arrival aerodrome, the current flight plan, which is the flight plan, including changes, if any, brought about by subsequent clearances, will be used.

e) nastavi u skladu sa rutom iz važećeg plana leta do odgovarajućeg određenog radio-navigacionog uređaja na odredišnom aerodromu i kada se zahteva usaglašenost sa tačkom 1.4.2.2 f), da čeka iznad tog uređaja do započinjanja snižavanja;

e) proceed according to the current flight plan route to the appropriate designated navigation aid serving the destination aerodrome and, when required to ensure compliance with item 1.4.2.2 f), hold over this aid until commencement of descent;

f) započne snižavanje od radio-navigacionog uređaja navedenog u tački 1.4.2.2 e) u, ili što je bliže moguće očekivanom vremenu prilaženja koje je poslednje primljeno i potvrđeno, ili ako očekivano vreme prilaženja nije primljeno i potvrđeno, u, ili što je bliže moguće predviđenom vremenu dolaska koje proističe iz važećeg plana leta;

f) commence descent from the navigation aid specified in item 1.4.2.2 e) at, or as close as possible to, the expected approach time last received and acknowledged or, if no expected approach time has been received and acknowledged, at, or as close as possible to, the estimated time of arrival resulting from the current flight plan;

g) završi uobičajeni postupak za instrumentalno prilaženje koji je određen za taj radio-navigacioni uređaj; i

g) complete a normal instrument approach procedure as specified for the designated navigation aid; and

h) sleti, ako je moguće u periodu od 30 minuta posle predviđenog vremena dolaska navedenog u tački 1.4.2.2 f) ili poslednjeg potvrđenog predviđenog vremena prilaženja, šta je od toga kasnije.

h) land, if possible, within thirty minutes after the estimated time of arrival specified in item 1.4.2.2 f) or the last acknowledged expected approach time, whichever is later.

Napomena: Podsećaju se piloti da vazduhoplov možda neće biti u prostoru pokrivanja sekundarnog nadzornog radara.

Note: Pilots are reminded that the aircraft may not be in an area of secondary surveillance radar coverage.

1.4.3 Otkaz zemaljske radio-opreme

1.4.3 Ground radio equipment failure

Primenjuju se postupci iz ICAO Doc 4444 PANS-ATM/501.

The provisions of ICAO Doc 4444 PANS-ATM/501 are applied.

1.5 Zahtevi za izveštavanje o poziciji putem govorne komunikacije i CPDLC-a

1.5 Voice and CPDLC position reporting requirements

1.5.1 Zahtevi za izveštavanje o poziciji putem govorne komunikacije

1.5.1 Voice position reporting requirements

U skladu sa ENR 1.3, tačka 3.3 Izveštaj o poziciji.

Refer to ENR 1.3, item 3.3 Position reports.

1.5.2 Zahtevi za izveštavanje o poziciji putem CPDLC-a

1.5.2 CPDLC position reporting requirements

NIL

NIL

1.6 Grafički radarski prikaz oblasti radarskog pokrivanja

1.6 Graphic radar portrayal of area of radar coverage

Biće obrađeno

To be developed

2. SEKUNDARNI NADZORNI RADAR (SSR)

2. SECONDARY SURVEILLANCE RADAR (SSR)

2.1 Kodovi za specijalne slučajeve

2.1 Special purpose codes

Kodovi rezervisani za specijalne slučajeve prema ICAO koristiće se prema sledećem:

Codes reserved for special purposes according to ICAO should be selected as follows:

a) Kod 7700. Za označavanje stanja nužde; ovaj kod će se postaviti čim je to moguće po prijavi situacije nužde;

a) Code 7700. To indicate an emergency condition; this code should be selected as soon as is practicable after declaring an emergency situation;

Napomena: Ako vazduhoplov već emituje određeni kod i u radio-vezi je sa jedinicom kontrole letenja, taj kod se može zadržati bilo po odluci pilota ili kontrolora letenja.

Note: If the aircraft is already transmitting discrete code and receiving an air traffic service, that code may be retained at the discretion of either the pilot or the controller.

b) Kod 7600. Za ukazivanje na prekid radio-veze;

b) Code 7600. To indicate a radio failure;

c) Kod 7500. Za ukazivanje na otmicu vazduhoplova;

c) Code 7500. To indicate unlawful interference;

d) Kod 2000. Prilikom ulaska u vazdušni prostor FIR/UIR Beograd iz susednog prostora gde se postupci za korišćenje transpondera ne zahtevaju.

d) Code 2000. When entering Beograd FIR/UIR from an adjacent region where the operation of transponder has not been required.

2.1.1 Kvar transpondera

2.1.1 Transponder failure

2.1.1.1 Kvar transpondera pre nameravanog poletanja

2.1.1.1 Failure before intended departure

Ako kvar transpondera nastupi pre nameravanog poletanja, a ne može da se otkloni vođa vazduhoplova će:

If the transponder fails before intended departure and cannot be repaired the pilot-in-command shall:

a) planirati da preleti, što je direktnije moguće, na najbliži aerodrom gde se popravka može izvršiti;

a) plan to proceed as directly as possible to the nearest suitable aerodrome where repair can be made;

b) obavestiti jedinicu kontrole letenja o namerama što je pre moguće, poželjno pre podnošenja plana leta. Pri davanju odobrenja tom vazduhoplovu, kontrola letenja će uzeti u obzir postojeću i predviđenu saobraćajnu situaciju i prema tome prilagoditi vreme poletanja, nivo leta ili rutu nameravanog leta;

b) inform ATC as soon as possible preferably before the submission of a flight plan. When granting clearance to such aircraft, ATC will take into account the existing and anticipated traffic situation and may have to modify the time of departure, flight level or route of the intended flight;

c) u tačku 10 ICAO obrasca plana leta pod SSR uneti slovo N za kompletnu neupotrebljivost transpondera ili u slučaju delimičnog kvara, odgovarajuće slovo prema ICAO Doc 4444 PANS-ATM/501, u odnosu na operativne mogućnosti transpondera.

c) insert in item 10 of the ICAO flight plan form under SSR the letter N for complete unserviceability of the transponder or in the case of the partial failure, the letter corresponding to the remaining transponder capability as specified in ICAO Doc 4444 PANS-ATM/501.

2.1.1.2 Kvar transpondera posle poletanja

2.1.1.2 Failure after departure

Ako se transponder pokvari posle poletanja ili na ruti, jedinica kontrole letenja će nastojati da obezbedi nastavak leta u skladu sa planom leta. U nekim saobraćajnim situacijama ovo neće biti moguće naročito ako se kvar otkrije neposredno posle poletanja. Od vazduhoplova se tada može zahtevati da se vrati na aerodrom poletanja ili da sleti na drugi aerodrom prihvatljiv za prevozioca i kontrolu letanja. Po sletanju, vođa vazduhoplova će nastojati da uspostavi normalnu operativnost transpondera. Ukoliko popravka transpondera nije moguća primeniće se postupak iz tačke 2.1.1.1.

If the transponder fails after departure or en route, ATC unit will endeavour to provide for continuation of the flight in accordance with the flight plan. In certain traffic situations this may not be possible particularly when the failure is detected shortly after take-off. The aircraft may then be required to return to the departure aerodrome or to land at another aerodrome acceptable to the operator and to ATC. After landing, pilot-in-command shall make every effort to have the transponder restored to normal operation. If the transponder cannot be repaired then the provisions from item 2.1.1.1 will apply.

Privremeni kvar samo SSR moda C neće izazvati ograničenje u toku odvijanja leta. Primenjuje se postupak opisan u napomeni tačke 2.3.1.1.

The temporary failure of SSR mode C alone would not restrict the normal operation of the flight. The provisions detailed in the Note of item 2.3.1.1 will apply.

2.2 Procedure prilikom otkaza komunikacije vazduh-zemlja i otmice vazduhoplova

2.2 Air-ground communication failure and unlawful interference procedures

2.2.1 Procedure prilikom otkaza komunikacije vazduh-zemlja

2.2.1 Air-ground communication failure procedures

Za otkaz radio-komunikacije videti tačku 1.4.2.

For radio communication failure see item 1.4.2.

2.2.2 Procedure prilikom otmice vazduhoplova

2.2.2 Unlawful interference procedures

Videti ENR 1.13.

Refer to ENR 1.13.

2.3 Sistem dodele SSR kodova

2.3 The system of SSR code assignment

SSR kodovi će se dodeljivati u skladu sa Centralizovanim sistemom za dodelu i upravljanje kodovima (CCAMS).

SSR codes shall be assigned in accordance with Centralised SSR Code Assignment and Management System (CCAMS).

2.3.1 Postupci za korišćenje transpondera

2.3.1 Transponder operating procedures

Primenjuju se odredbe ICAO Doc 8168 – Procedure za korišćenje SSR transpondera.

The provisions of ICAO Doc 8168 – Secondary surveillance radar (SSR) transponder operating procedures are applied.

2.3.1.1 Sa izuzecima navedenim u tački 2.1 vođa vazduhoplova će:

2.3.1.1 With the exceptions stated under item 2.1 the pilot-in-command will:

a) ukoliko dolazi iz prostora gde mu je nadležna jedinica kontrole letenja dodelila određeni kod, zadržati taj kod dok ne dobije drugačiju instrukciju;

a) if proceeding from an area where a specific code has been assigned to the aircraft by the competent ATC unit, maintain that code setting unless otherwise instructed;

b) postaviti ili promeniti kodove, ili isključiti uređaje na vazduhoplovu samo po instrukcijama nadležne jedinice kontrole letenja;

b) select or reselect codes or switch off the equipment when airborne, only when instructed by the competent ATC unit;

c) ponavljanjem koda potvrditi instrukciju o dodeljivanju određenog koda od nadležne jedinice kontrole letenja;

c) acknowledge code setting instructions by reading back the code to be set by the competent ATC unit;

d) postaviti mod C istovremeno sa modom A, ukoliko nije dobio drugačiju instrukciju od nadležne jedinice kontrole letenja; i

d) select mode C simultaneously with mode A unless otherwise instructed by the competent ATC unit; and

e) pri javljanju nivoa leta kod uobičajenih procedura ili po zahtevu kontrole letenja, trenutno očitavanje visinomera zaokružiti na najbližu stotinu FT.

e) when reporting flight levels under routine procedures, or when requested by ATC, state the current altimeter reading to the nearest hundred FT.

Napomena: Ukoliko je razlika u očitanoj i stvarnoj visini veća od 300 FT, pilot će dobiti instrukciju da iskljući mod C. Ako je nemoguće isključenje samo moda C, pilot će dobiti instrukciju da selektuje kod 0000 koji upozorava na kvar transpondera.

Note: If on verification there is a difference of more than 300 FT between the level read out and the reported level, pilot will be instructed to switch off mode C. If independent switching off mode C is not possible, the pilot will be instructed to select code 0000 to indicate a transponder malfunction.

U Crnoj Gori upotreba transpondera sa modom C obavezna je u vazdušnom prostoru klase C i D, kao i u vazdušnom prostoru klase E:In Montenegro use of mode C transponder is mandatory in class C and class D airspace, as well as in class E airspace:
  • iznad 7000 FT (2100 M) AMSL, i
  • ispod 7000 FT (2100 M) AMSL u vazdušnom prostoru u blizini aerodroma na udaljenosti do 15 NM od aerodroma.
  • above 7000 FT (2100 M) AMSL, and
  • below 7000 FT (2100 M) AMSL in the airspace in the vicinity of the aerodrome at a distance up to 15 NM from the aerodrome.

2.4 Zahtevi za izveštavanje o poziciji putem govorne komunikacije i CPDLC-a

2.4 Voice and CPDLC position reporting requirements

Za zahteve za izveštavanje o poziciji putem govorne komunikacije i CPDLC-a videti tačku 1.5.

For Voice and CPDLC position reporting requirements see item 1.5

2.5 Grafički prikaz oblasti SSR pokrivanja

2.5 Graphic portrayal of area of SSR coverage

Biće obrađeno

To be developed

3. AUTOMATSKI ZAVISNI NADZOR – EMISIJA (ADS-B)

3. AUTOMATIC DEPENDENT SURVEILLANCE – BROADCAST (ADS-B)

NIL

NIL

4. OSTALE INFORMACIJE I POSTUPCI

4. OTHER RELEVANT INFORMATION AND PROCEDURES

NIL

NIL